به گزارش ایسنا، لایروبی خلیج گرگان یکی از دغدغه‌های مسئولان استانی است و علی زنگانه – استاندار گلستان – لایروبی خلیج گرگان را یکی از اولویت های اصلی توسعه ای استان گلستان ذکر کرده است در این میان البته برخی کارشناسان مانند مرضیه لک – رییس پژوهشکده زمین شناسی – معتقدند که مشکل این خلیج با لایروبی برطرف نخواهد شد و این گونه نیست که با لایروبی آب خلیج گرگان افزایش یابد. لایروبی کانال “خوزینی و آشوراده” نیز می تواند مشکلات جدیدتری را برای این منطقه ایجاد کند چرا که در حال حاضر تبادل میان آب دریای خزر و خلیج گرگان از آبراهه بسیار باریکی که باقیمانده است، صورت می گیرد.

در انتهای کار دولت دوازدهم کارگروه ملی تالاب‌ها برگزار و مقرر شد در یک بازه پنج ساله و با تزریق ۹۰۰ میلیارد تومان اعتبار اقدام عملی برای نجات خلیج گرگان صورت بپذیرد. پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم این موضوع به دستور ابراهیم رییسی – رییس جمهوری – در اسفندماه سال گذشته پیگیری شد و هیأت وزیران تخصیص اعتبار مورد نیاز برای اجرای این طرح را نیز به تصویب رساند. سازمان بنادر و دریانوردی مسئول انجام این کار شد و سازمان محیط زیست بر اهمیت لایروبی خلیج گرگان تاکید کرد. در حالی این کار در حال انجام است که برخی فعالان حوزه محیط زیست معتقدند این طرح بهانه‌ای برای ایجاد مسیر دسترسی به پلاژ، مراکز پرورش ماهی در قفس و گردشگری دریایی است.

حر منصوری –  دیده‌بان میانکاله – در گفت‌وگو با ایسنا درباره آخرین وضعیت آشوراده توضیح می‌داد و می‌گفت: در حال‌ حاضر آشوراده با دو مسئله مواجه است؛ اول جاده‌ای که سمت بازار بندرترکمن حوالی تالاب ایجاد می‌کنند که البته با واکنشی که بعد از اطلاع‌رسانی صورت گرفت جاده تعطیل شد. دوم بحث لایروبی که مدت کوتاهی تعطیل بود ولی دوباره شروع شده است.

این دیده‌بان میانکاله به اقدامات لازم جهت جلوگیری از این آسیب‌ها اشاره و ابراز عقیده می‌کرد که به بهانه نجات‌بخشی خلیج گرگان و تالاب میانکاله اقداماتی در حال انجام است که عملا هیچ تاثیری نداشته و منفعت زیست‌محیطی ندارد چراکه قسمت‌های شرقی تالاب عمق کمی دارد و پس از ادامه‌دار شدن کاهش تراز و منفی شدن تراز آب دریای خزر، ارتباط قسمت‌های مورد نظر با تالاب به‌طور کامل قطع خواهد شد.

منصوری اظهار کرد: برای کمک به تالاب هنگام افت تراز آب دریای خزر و به منظور حفظ ارتباط تالاب و دریا لازم است علاوه بر قسمت‌های مرکزی تالاب –  که بسیار از بخشی که در حال‌ حاضر آن را لایروبی می‌کنند، فاصله دارد – قسمت دیگری از تالاب به دریا راه پیدا کند اما با روش کنونی لایروبی این هدف محقق نمی‌شود.

احیای تالاب یا توسعه گردشگری؟

به اعتقاد منصوری، هدف از این کار به نجات‌بخشی میانکاله و خلیج گرگان باز نمی‌گردد بلکه بیشتر بحث توسعه گردشگری به‌صورت متمرکز و گسترده مطرح است. در واقع قصد ایجاد گردشگری متمرکز در قسمت‌های شمال‌ شرقی تالاب را با ساخت مکان‌هایی مانند پلاژ دارند.

مسعود باقرزاده‌کریمی – مدیرکل سابق دفتر حفاظت و احیای تالاب‌ها – نیز در گفت و گو با ایسنا لایروبی این کانال را بیشتر با هدف ارتباط قایق‌رانی به بندر و اسکله جدید در خلیج سمت بندرترکمن می‌داند و اظهار می‌کند:” من بر این موضوع تاکیدی ندارم و کسی را متهم نمی‌کنم، براساس مشاهده مسیر کانال در نقشه مربوطه این حدس و گمان را دارم که لایروبی به اسم تالاب و به کام قایقرانی است اما هنوز کسی این ادعا را تایید نکرده‌است.” در تلاش برای بررسی کارشناسی این موضوع هستیم و اگر واقعا برداشت این نیت اشتباه است باید به طور شفاف هدف اصلی لایروبی را توضیح دهند.

باقرزاده‌کریمی رفت‌وآمد قایق در کانال را به علت هزینه خرج‌ شده توسط دولت طبیعی می‌داند اما تاکید می‌کند این نباید باعث توجه به اقدامات فرعی و عدم توجه به مسئله اصلی شود.

فعالیت شرکت‌های پرورش ماهی در قفس در میانکاله

منصوری با توجه به فعالیت شرکت‌های پرورش ماهی در قفس نیز توضیح می‌دهد: در حال حاضر تعدادی از شرکت‌های مجموعه پرورش‌ماهی در قفس در قسمت‌های جنوب‌ شرقی دریای خزر و محدوده میانکاله کار می‌کنند و گویا قصد اخذ مجوز گردشگری دریایی را نیز دارند که در مجموعه خود هر دو کار را انجام دهند. در این صورت به مسیر دسترسی نیاز دارند و این پروژه در کوتاه مدت به ایجاد مسیر دسترسی برای آن‌ها کمک می‌کند تا بتوانند مجوزهای مورد نظر خود رو بگیرند. در واقع به اسم نجات میانکاله به این مجموعه‌ها با بودجه دولت کمک می‌شود.

میانکاله به منشاء کانون ریزگردها بدل خواهد شد؟

از سوی دیگر منصوری دیده‌بان میانکاله به تاثیر تداوم این تخریب‌ها در محیط‌ زیست منطقه و ایجاد کانون ریزگردها اشاره می‌کند و می‌گوید: در ابتدا بحث ریزگردها مطرح نبود و با گزارش تصویری و فیلم فرضیه ریزگردها مطرح شد.

وی  به منشاء ریزگردها در منطقه اشاره و اظهار می‌کند: در واقع از کف کانال رسوب را بالا می‌آروند و لایه‌برداری می‌کنند، ۱۰۰ هکتار رسوبی را در آن‌جا دپو می‌کنند که دارای قطرمیکرونی است و می‌تواند منشاء ریزگردها شود. وقتی این رسوب‌ها در معرض هوا و باد قرار بگیرد، با توجه به فاصله کم با منطقه قطعا می تواند منشا ریزگرد در بندرترکمن شوند.